4 tonluk çift akslı tarım arabası projesi
Hoşgeldiniz Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya kayıt olun.

Kullanıcı adınızı, şifrenizi ve aktif kalma süresini giriniz

Gönderen Konu: 4 tonluk çift akslı tarım arabası projesi  (Okunma sayısı 2624 defa)

Koray ÖZEN

  • Yönetici
  • Teknik Destek
  • *****
  • İleti: 256
  • www.Tohumcular.com www.facebook.com/EgeTohum
4 tonluk çift akslı tarım arabası projesi
« : 22 Nisan 2012, 02:17:38 »
Tarımsal Taşıma ve Ulaştırma PROJE RAPORU

 

 

 

 

 

 

Tarımsal Taşıma ve Ulaştırma

 

 

 

 

 

ÖNSÖZ

 

Tarım ve Sanayi ürünleri, üretildikleri yerde kaldıkları sürece kıymetleri çoğu zaman belirli bir sınırı geçmemektedir. Onların değerinin arttırılabilmesi ancak üretildikleri yerden başka bir yere taşınmaları ile gerçekleşmektedir. İşte bu gereksinim taşıma araçlarının meydana getirilmesine ve sonradan onların geliştirilmesine ve tarımsal faaliyetlerde kullanımına yol açmıştır.

Bu çalışmada tarımsal faaliyetlerde çok yaygın olarak kullanılan çift dingilli dört tonluk tarım arabası projelendirilmiştir.

Bu çalışma sırasında değerli görüş ve katkılarıyla bize yardımcı olan sayın hocamız Prof. Dr. Hüseyin ÖĞÜT Beye teşekkürü bir borç biliriz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1-GİRİŞ:

Bilindiği gibi taşıma, bir materyalin dayandığı yüzeyden alınarak yer değiştirmesini sağlamaktır. Bu işlem kaldırma prensibine dayanır. Ulaştırma ise, materyalin bünyesinde değişiklik yapmadan bir yerden başka bir yere götürülmesidir.

Tarihi süreç çerçevesinde onbinlerce yıldan beri insanın karşılaştığı en önemli problemlerden birisi taşıma işi olmuştur. Yiyeceğini, suyunu, barınağı için yapı malzemesini ve nihayet yakacağını çok defa uzun mesafelere taşıma zorunda kalan insan, bu işi önceleri kendisi yapmış, daha sonraları ise bu amaçla hayvanlardan yararlanmıştır. Bir süre sonra hayvanların taşıyabileceklerinden daha ağır yükleri görülüp anlaşılınca, bu olgudan yararlanmak için kızaklar imal edilmiştir. Başlangıçta başarı ile kullanılan kızaklar, daha sonraları ağır yükler için istenilen kolaylığı sağlayamamış ve bu yükleri hareket ettirebilmek için döndürülen ağaç kütüklerinden yararlanılmaya başlanmıştır.

Bundan sonraki gelişme döneminde tekerlek keşfedilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır. Daha sonra ise hayvanla ve traktörle çekilen tekerlekli araçlar geliştirilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır.

Bu araştırma ve geliştirme çabalarının son aşamasında yani günümüzde artık kendi motorlu ve ayrıca motorlu araçlarla çekilebilen taşıma araçları geliştirilmiş ve uygulamaya konulmuştur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2- TARIMSAL TAŞIMACILIK İLE İLGİLİ ÖZELLİKLER

 

Tarım işletmesinde; tohumun tarlaya, ürünün tarladan işletme merkezine, pazara, değirmene taşınması, akaryakıtın işletme merkezine getirilmesi, gübrenin tarlaya götürülmesi, hayvansal ürünlerin ve yemlerin taşınması, işçilerin tarlaya getirilip götürülmesi vb. işler büyük oranlı bir zaman gerektirmektedir.

Günümüzde motorize olmuş işletmelerde bütün bu taşıma işleri traktörün arkasına bağlanan araba ile yapılmaktadır. Bu nedenle son dönemlerde tarım arabası, tarım işletmelerinin vazgeçilmez bir aracı durumuna gelmiştir.

Genelde tarım işletmelerinde traktörün kullanılma zamanının % 63’ünü taşıma işleri almaktadır. Ülkemizde 1985 yılı istatistiklerine göre 583 974 adet Traktör ve 525 790 adet tarım arabası bulunmaktadır. Dolayısıyla her 100  Traktöre 90 tarım arabası düşmektedir.

 

3- TARIM ARABASININ TANIMI

 

Tarım arabası tarım işletmelerinin taşıma hizmetlerinde kullanılan hareket şekli yönetmeliklerle sınırlandırılmış bulunun araçtır. Diğer bir ifadeyle bir tarım traktörü tarafından çekilen ve tarım işletmelerinde üretilen veya işletmeye taşınacak ürün ile diğer materyali ve ayrıca tarımsal işletmeler için insan taşımasında kullanılan seyir güvenliğini sağlayacak bir fren düzeni ve karayolları trafik mevzuatında öngörülen trafik işaretleriyle donatılmış ve en çok 27 ila 32 km./h’lik bir hızla hareket edebilen tekerlekli araca tarım arabası denir.

 

4- TARIM ARABALARININ SINIFLANDIRILMASI

Tarım arabaları TS 585’e göre sınıflandırılmıştır.

Buna göre tarım arabaları;

A. Dingil sayılarına göre

1.Bir dingilli tarım arabası

Faydalı yükleri (ton): 2, 2.5, 3, 4

2.İki dingilli tarım arabası

Faydalı yükleri (ton): 2, 2.5, 3, 4, 5, 6

 

 

B. Kasa malzemesine göre

1.Devirmeli

a. Arkaya devirmeli

b. Yana devirmeli

c. Hem arkaya hem de yana devirmeli

2. Devirmesiz

 

5- TARIM ARABALARININ ÖZELİKLERİ

 

5.1- İki Dingilli Tarım Arabasının Özellikleri

1-     Yüksek taşıma kapasiteleri için daha elverişlidir.

2-     Tarlada kolayca tesbit edilebilir.

3-     El ile manevra yaptırması kolaydır.

4-     Traktörün askı düzenine kolayca bağlanabilir.

5-     İki veya daha fazla tarım arabasının arka arkaya bağlanarak bir traktör tarafından çekilmesi olanağı vardır.

6-     Küçük ve orta kapasitelilerinin yan kapakları çıkarılır.

7-     Daha büyük dönme alanına ihtiyacı vardır.

8-     Traktörle manevra yapmaya özellikle geri gidişlerde zorluk gösterir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PROJE RAPORU

 

A-    TAŞITIN

 

Cinsi: .................................................... : 4 tonluk çift akslı tarım arabası

 

B-    AĞIRLIKLAR

 

Azami Yüklü Ağırlık ........................... : 5494 kg.

Net Boş Ağırlık  .................................. : 1494 kg.

İstiap Haddi  ......................................... : 4000 kg.

Azami Dingil Ağırlığı ......................... : 2834 kg.

Ön Dingil Kapasitesi .......................... : 3000 kg.

Arka Dingil Kapasitesi ....................... : 3000 kg.

Yüklü Ön Dingil Ağırlık ..................... : 2660 kg.

Yüklü Arka Dingil Ağırlığı ................. : 2834 kg.

Ön Dingil Boş Ağırlığı ....................... : 820 kg.

Arka Dingil Boş Ağırlığı .................... : 674 kg.

 

C-    LASTİKLER

 

Adedi .................................................... : 4

Ebadı .................................................... : 7.50 x 16

Kat Adedi ............................................. : 10

 

 

D-   BOYUTLAR

 

Azami Uzunluk .................................... : 5440 mm.

Azami Genişlik .................................... : 2010 mm.

Azami Yükseklik ................................. : 1760 mm.

Kasa ön ucu ile ön dingil arası mesafe : 650 mm.

Kasa arka ucu ile arka dingil arası mesafe: 850 mm.

Dingiller arası mesafe ........................ : 2500 mm.

 

 

 

 

Yukarda özellikleri belirtilen araç, Karayolları Trafik Kanunu araçların imal, tadil montajı hakkındaki yönetmelikte belirtilen teknik şartlara uygun olarak imal edilmiştir.

 

 

 

 

 

AZAMİ YÜKLÜ AĞIRLIĞIN TAYİNİ

 

İmalatı yapılan araç 4000 kg. yük taşıyabilecek şekilde dizayn edilerek hesapları yapılmıştır.

Araç iki dingilli olup her dingilde ikişer adet 7.50 x 16 ebadında 10 kat remork lastiği bulunmaktadır. Uluslar arası lastik taşıma kapasitelerine ve TSE 585’de bir adet 7.50 x 16 ebat, 8 kat lastik 1500 kg.lık bu yükü taşıyabilmektedir. Buna göre;

1500 x 4 = 6000 Kg. olmaktadır.

 

Araç motorsuzdur. Yeni imalat olduğu için, istiab haddinin  4000 kg. olacağı önceden kabul edilmektedir. Bu kabule göre dingil, makas, firen, şasi, çeki okunun kifayetli olup olmadığı kontrol edilecektir. Bu nedenle azami yüklü ağırlığın lastik kapasitesine göre durumu;

Net ağırlık + İstiap haddi = AYA = 1494 + 4000 = 5494 kg. < 6000 kg.

 

 

Azami Yüklü Ağırlık 5494 kg. kabul edilir.

 

İSTİAP HADDİ :

 

İstiap haddi = Azami Yüklü Ağırlık – Net Boş Ağırlık

 

IH = 5494 – 1494 = 4000 kg.

 

 

DİNGİL YÜKLERİNİN KONTROL HESABI

 

                                                         L

             
 


                                       L/2                        L/2

 


                                             D                      E

 


                                    IH

                                   
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


                              a                        l                         b

             
 

 

 


İH = 4000 kg.

L = 4000 mm.

b = 850 mm.

a = 650 mm.

l = 2500 mm.

D = 1350 mm.

E = 1150 mm.

 

Ön Boş Ağırlık: 820 kg.

Arka Boş Ağırlık : 674 kg.

Net Ağırlık : 1494 kg.

 

Ön ve arka ağırlıklara göre moment alınır ve boş ağırlıklar ilave edilirse dingil yükleri bulunur.

 

             IH x E               4000 x 1150

Pön = ----------------- = --------------------  = 1840 kg.

                  l                           2500

 

 

Pön = 1840 kg. bu değer boş ağırlığı ilave edilirse

 

Pön Yük =  Pön + Pön Boş  = 1840 + 820 = 2660 kg. < 3000 kg.

 

            IH x E            4000 x 1350

Parka = ------------  = -------------------- = 2160 kg.

                l                      2500

 

 

Parka = 2160 kg. bu değere arka boş ağırlığı ilave edilirse

 

Parka  Yük = Parka + Parka Boş = 2160 + 674 = 2834 < 3000 kg.

 

 

Dingil yükleri lastik kapasitelerinden küçüktür.

 

 

ŞASİ MUKAVEMET HESABI

 

Çerçeveyi meydana getiren kirişler birbirlerinden bağımsız değildirler. Bunun için basit bir eğilme zorlanmasından farklıdır.

 

Çerçevenin mukavemeti için genel olarak sadece boyuna kirişlerin kontrolü yeterli olacaktır. Karşılaştırma için iki noktadan yataklanmış eşit yayılı yük altında çalışan kiriş durumu nazara alınmıştır. Kiriş kesitinin her tarafta aynı olduğu kabul edilecektir.

 

Boyuna kirişin yükleme durumu ve geometrik durumları

 

                                                           L

 

 

 

 


           a                                                 l                                                    b

L = 4000 mm.

a = 650 mm.

l = 2500 mm.

b = 850 mm.

 

Boş Ağırlık   GB = 1494 kg.

İstiap Haddi  G = 4000 kg.

Azami Yüklü Ağırlık GTA = 5494 kg.

 

Tek kiriş için hesaplanacak değerler;

 

                                G          = 4000 kg.

%25 aşırı yük % 25 G         = 1000 kg.

GB = Boş Ağırlık                 = 1494 kg.

                                      +

 

GTA     = 6494 kg.

2P1 Yaylanmayan Kütle           330 kg.

2P2                                            6164 Kg.

 

Bir kirişe gelen dinamik yük;

 

P = nd x P2              

nd = 1,4 darbe faktörü  (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

2P2 = 6164  ise P2 = 3082 kg.

 

P = 1,4 x 3082 = 4314 kg. Buradan q birim yükü bulunur.

 

P           4314

q = -------- = ----------- = 10,78 kg/ cm

           L            400

 

 

A – B MESNETLERİNE GELEN MESNET KUVVETLERİ

 

 

          q

A = --------  [ (a + l )2 – b2 ]

        2 l

 

       10,78

A = --------- [(65 + 250 )2 – 852 ] = 1983 kg.

      2 x 250

 

B = P – A ‘dan  B = 4314 – 1983 = 2331 kg.

 

Şasi üzerindeki moment dağılımı ile ilgili önemli noktalara ait önemli koordinatlar bulunursa

 

           1                                       1

Xc = --------- [(a + l)2 – b2] = ----------- [ ( 65 + 250 )2 – 852 ]

          2.l                                    2 x 250

 

Xc = 184 cm.

 

X01 = Xc + Ö Xc2 – 2 x a x Xc = 284 cm.

 

 

X02 = Xc - Ö Xc2 – 2 x a x Xc = 84 cm.

 

 

Yatak noktalarındaki momentler

 

q x a2        10.78 x 652

Ma = ----------- = --------------- = 22772 kgcm.

2                     2

 

q x b2        10.78 x 852

Mb = ----------- = --------------- = 38942 kgcm.

2                                         2

 

Yatak noktaları arasındaki kritik moment Xc dedir.

 

  A2                            19832

Mc = ----------- - A x a   = -------------  - 1983 x 65 = 53493 kgcm. bulunur.

2q                         2 x 10,78

 

İki adet çerçeve profili olarak NPU malzeme seçildiği için NP 12 U için

WX = 60,7 cm3 alınır. (NİEMAN, Ing. G., Makina Elemanları, 1973)

sEm. = C 37 için = 1260 Kg/cm2dir. (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

                           MC(MAX)     53493

WX. = ------------- = --------------- = 42,45cm3

                   sMAX         1260

 

Wx < W120    42,45 cm3< 60,7 cm3 Şasi uygundur.

 

                                                           L

 

 

 

 


           a                                                 l                                                    b

 

 

                            Ma = 22772                                                         Mb = 38942

             
 

 

 

 

 

 


                                                         

                                                          Mc = 53493

 

 

                       

                             1282,3 kg.                                                          916,3 kg.

             
 

 

 

 

 

 


                       700,7 kg.

 

 

                                                                                                         1414,7kg.

 

DİNGİL MUKAVEMET HESABI

 

Dingilin mukavemet yönünden en kritik kesiti yastıkların bulunduğu kesittir. Yastık yerleri iz genişliklerine göre değişebilmektedir. Şasi üzerindeki yük yastıkların üzerinden şasiye geçer.

Dingil yükü şasiden gelen yük ile (tekerleklerde dahil öz ağırlığının toplamın eşittir.)

         GTA        5494

PS = -------- = --------- = 1373 kg.

4              4

 

Dingil yükünün hesabında aşırı yüklenmeye karşıda kontrol edilecektir. Dingil ile çerçeve arasında makaslar vardır. Yaylanan kütlenin tekerlek başına düşen ağırlığı P2 ise, tekerlek ve dingil ağırlıklarına da P1 denirse;

 

P2 =  Ps - P1 = 1373 – 525 = 848 kg.

 

Tekerleklerdeki Sevk Kuvveti (S);                    

Y = 0,6 Max. sürtünme katsayısı (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

S = Y x PS = 0,6 x 1373 @  824 kg. bulunur.

 

Çevre Kuvveti (T);

 

T = Y x PS = 0,6 x 1373 @  824 kg.

             a

             
 

 

 

 

 


     G

                                   
 

 

 


                       L

                                                                                         T

 

                             
 


PS                                                                                                       PS

 

 

PS , S, T, kuvvetleri altında zorlanan dingil yastığın bulunduğu yerden bağlanan serbest bir kiriş gibidir.

 

Dingilin eğilmeye karşı kontrolü

 

Mep = PS x a = 1373 x 25,5 = 35011 kgcm.

 

PS kuvvetinin sebep olduğu eğilme momenti

 

RLastik= 7,5 x 2 + 16 = 31 inc. @ 80 cm.    r = 40 cm.

 

Mes = S x r = 1373 x 40 = 54920 kgcm.

 

Dingili buran momentin değeri

 

Md = T x r = 824 x 40 = 32960

 

Eğilme momentinin bileşkesi

                       
 


ME =ÖMep2 + Mes2 = Ö 350112 + 549202  =   65130 kgcm.

 

Mukayese eğilme momenti

             
 


MM = 0,35 x ME + 0,65 x Ö Mep2 + (b x Ms)2  

 

MM = 0,35 x 65130 + 0,65 x Ö 651302 + (0,9 x 54920)2                @  75940 kgcm.

 

En büyük gerilme

 

  MM

smax. = --------  den;

              W

 

Dingil malzemesi kare borudur. Dingil malzemesi et kalınlığı 3 mm.dir.

 

                                                         70

 

 

 

 


                                                                                  70

             
 

 

 

 

 


W = a3 / 6 = 73 / 6 @  57 cm3  

 

C 34 dingil malzemesi sEM. = 2550 kg / cm2  Yayılı dingillerde emniyet katsayısı 1,5 dir. (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

  2550

sem.  = --------   

              1,5

 

MM         75940

W = ---------- = --------------- = 44,6 cm3

sem.           2550 / 1,5

 

 

44,6 cm3 < 57 cm3  Dingil emniyetlidir.

 

FİREN SİSTEMİNİN HESABI

 

Frenleme esnasında römorktan traktöre gelen atalet kuvvetlerinin traktörü savurmasını önlemek ve traktörün kolay yönetilebilirliğini bozmamak için tarım römorku frenlenmelidir.

Tarım römorklarında genellikle mekanik etkili iç yanak freni kullanılır.

Tarım römorkunda çeki çatalına bağlı olarak çalışan otomatik ( Çarpma freni ) düzeni vardır.

Fren sistemi: Ön dingilde iki tekerde fren mevcuttur.

TS. 585’de bir tarım arabasının negatif ivmesi –2,5 m/sn2 olması gerektiği bildirilmiştir. Buna göre Frenleme kuvveti;

 

       Wt x a           6494 x 2,5

FF = ---------- = -------------------- = 827 kg.

         g x z             9,81 x 2

 

Frenleme momenti;

 

Mf = FF x R = 827 x 40 = 33080 kgcm.

 

Tekerlek sürtünme direnci

 

Kumlu yolda m= 0,10 alınırsa; (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

     Wt                6164

FÇ = µ x -------- = 0,10 ---------- = 308,2 kg.

      Z                      2

 

FÇ < FF de frenlenen tekerlek bloke olur.

Şase yolda µ = 0,50olduğuna göre; (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

                  6164

FÇ = 0,50 --------- = 1541 kg.        FÇ > FF Tam frenleme

                       2

 

Balata yüzey hesabı  

 

µ = 0,50 alındığında FÇ = 1541 kg. dır. Balatanın sürtünme katsayısı 8 kg./ cm2 olduğu için balata yüzeyi; (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

  FÇ            1541

Sb = ----------- = ----------- = 96,3 cm2.

Fb x 2         8 x 2

 

Kullanılan balata yüzey genişliği 6 cm. dir. Balata uzunluğu 300 mm kampana uzunluğuna eşittir.

 

          2 x p x R                     2 x 3,14 x 30

Lb = --------------  x 145 =  ------------------ x 145 = 38 cm.

  360                            2 x 360

 

Kullanılan balata yüzeyi S1b = C x Lb = 6 x 38 = 228 cm2

 

 228

------- = 2,4 kat daha büyüktür.

96,3

 

 

 

 

MAKAS HESABI

 

         L / 2

                                                       
 

 


                                                 h                                                             b

                             
 

 


L = Yay boyu = 100 cm.

h = Yay kalınlığı = 7 mm.

b = Yay genişliği = 60 mm.

n = Yay yaprak adeti = 12 adet.

 

 

          (Wt x 1,25) x KÇ x KY        5494 x 1,25 x 2 x 1,07

Pmax. = --------------------------- = ------------------------------ = 3674 kg.

                            4                                          4

 

KÇ : Çarpma Katsayısı (2,0) (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

KY : yaprak yay sayısı ve yağlama durumuna göre sürtünme yüklenmesi @ %7 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

L : Yay uzunluğu = 100 cm.

 

  Pmax. x L      3674 x 100

Mmax. = ------------ = --------------- = 91850 kgcm.

                   4                    4

 

                                               smax.          2768 kg/cm2

Emniyetli gerilme; sem. = ------------ = ----------------- = 1384 kg/cm2

                                              Kmalz. em.              2

 

(DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

 

         Mmax.      91850

W = --------- = ----------- = 66,36 cm3  

           sem.         1384

 

b x (h x n)2         6 x (0,7 x 12)2  

WM = ---------------- = -------------------- = 70,56 cm3  

                 b                             6

 

 

WM > W Makaslar emniyetlidir.

 

ÇEKİ OKU HESABI

 

 

Çeki oku traktörle römork arasındaki bağlantıyı sağlayan bir elemandır. Kopması büyük tehlikeler yaratır. Bunun için konstriksüyon ve hesaplara gereken itina gösterilecektir.

 

Çeki okunun mukavemet hesapları

 

Çeki oku değişken yüke göre hesap edilir. Frenleme ve ivme esnasında lastik tekerlek ile toprak arasındaki sürtünme ve kat sayısının kritik değeri için teorik çeki oku kuvveti

         Gt x Gta                                  Gt: Traktör ağırlığı 2500 kg.

D = ----------------                          Gta: Römork azami yüklü ağırlığı 5494 kg.

         Gt + Gta

 

        2500 x 5494

D = ------------------- = 1718 kg.

         2500 + 5494

 

 

                                  L3  

                                  L1

                                  L2

 

 

 

 

 

 

 

 


                                                                                                    A

                                   
 

 

 

 

 

 


                                                                                                           100

 

Çeki okunun çeki ve basıya ait kontrolü

 

Çeki okunun sabit yüke göre kontrolü;

Bu durumda gerilme

          nd x D x L1                nd: 1,4 darbe faktörü (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma

AA  = -----------------                                                    ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

2 x sA x L2               D: 1718 kg.

L1:  1625 mm

                                              L2: 1245 mm.

AA = 2,57 cm2                      L3: 1800 mm.

 

Kullanılan 65 x 42 U profilin kesit alanı 9,03 cm2 dir. (NİEMAN, Ing. G., Makina Elemanları, 1973)

 

AA < A     2,57cm3 < 9,03 cm2  

 

Çeki okunun iki yönlü yüke kontrolü

Bu durumda gerilme

       0,6 x D x L1

sa = ------------------ = 74,49 kg. / cm2

        2 x A x L2  

 

sBem. = 610 kg/cm2 dir. (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

sa < s Bem.   74,49 kg/cm2 <610 kg/cm2

 

Çeki okunun burulmaya göre hesabı

 

Deney ve tecrübeler göstermiş ki kötü şartlar altında çeki okuna gelen kuvvet D kuvvetinin iki katına çıkabilmektedir.

Çeki okundaki adsal (burulma) gerilme

             D            L1  

sba = --------- x ---------

A              L2  

Müsaade edilen burulma gerilmesi çeliğin cinsine ve narinlik derecesine göre değişir.

 

         1718     162,5

sba = -------- x -------- = 248 kg. / cm2  

9,03      124,5

 

sba < s Bem.  olmalıdır.

 

NP 65 U nun atalet yan çapları tablolardan alınır.

 

lX = 2,52 cm             lY= 1,25 cm. (NİEMAN, Ing. G., Makina Elemanları, 1973)

 

        B x H3 – b x h3          4,2 X 6,53  - 3,75 X 5,13

Ix = -------------------- = ----------------------------------- = 47,8 cm4

  12                                       12  

           Ix            47,8

lX = -------- = ----------- = 18,96

lx             2,52  

 

Ç. 37 için sem: = 800 kg/cm2 olduğundan; sba. < sem.  248 kg/cm2 < 800 kg/cm2 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

Burulmaya karşı emniyetlidir.

 

                 B

                                                       
 

 


H = 6,5 cm.

h = 5,1 cm.

  H                         y                                                                       B = 4,2 cm.

                                        h                                                  b = 3,75cm.

x

 

 

 

                                           
 

 


                 b

 

        sbem.            800

n = ---------- = ------------ = 3,22 kat daha emniyetlidir.  

         sba              248

 

 

Çeki gözü hesabı

 

Çeki gözünün zorlanması konstriksiyona bağlıdır. Yuvarlak demirden yapılan gözde AO kesiti kritiktir.

             
                       
 

 

 

 

 


         nd x D

sO = -----------

  AO

 

Bağlantısına göre gerçek çeki kuvvetine göre kontrol edilmesi gerekir.

 

            p x d2  

AO = ------------       d = 5,5 cm.  

4                 nd : 1,4 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

                                 D: 1718 kg.

 

         p x 5,52  

AO = ----------- = 23,7 cm2

   4

 

        1,4 x 1718

sO = --------------- = 101,4 kg. / cm2

              23,7  

 

Ç. 37 için  sOem = 610 kg/cm2 dir. (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

sOem > sO    610 kg. / cm2 >101,4 kg. / cm2  

 

Göz ve mafsallardaki demirlerin kesilmeye karşı kontrolü

 

Özek demirindeki adsal gerilme

           2 x D

tgo = ------------- < tDem.                 d2 = 4 cm.

          p x d22                                   d1 = 3 cm.

 

        2 x 1718

tgo = ------------- = 68 kg. / cm2  

          p x 42

 

Mafsaldaki kayma gerilmesi

 

           D                  L1            1718                       178,45

tmo = ----------- x --------  = ------------- x ------------ = 61,3 kg. / cm2  

          p x d12          L2          3,14 x 32       176,9

 

 

61,3 kg. / cm2 < 610 kg. / cm2 (DELİGÖNÜL, Fahri, Taşıma ve İletim Tekniği, ADANA-1995)

 

 

Çeki oku yay hesabı

 

Uzunlamasına ekseni doğrultusunda bir P kuvveti ile çekilen veya basılan yay burulmaya zorlanır.

Yayın üzerine etkiyen değişken yükün değeri P1, bu yükün altındaki esneme:

 

    8 x P1 x D3 x n                           GTA             a

f = ------------------ den      P1 = ----------- x ---------

         D4 x G                                     g                 2 

 

 

             
 

 

 


             D

                                                                P1  

             
 

 

 

 


                                d

GTA = 1494 kg. tarım arabası boş ağırlığı

g = 9,81 kg. / cm2  

a = 2,5 m / sn2 

         1494         2,5

P1 = ---------- x -------- = 190 kg.

          9,81         2

D = Yuvarlanma çapı 55 mm.

d = Yay çapı 10 mm.

n = Sarım sayısı 8 adet

L = Yay boyu 240 mm.

G = Yay kayma gerilmesi modülü 8,3 x 103 kg. / mm2

 

        8 x 190 x 553 x 8

f = ------------------------- = 24,37 mm.

104 x 8,3 x 103

 

Yayın maksimum yüke dayanımı

 

         8 x p x D          8 x 190 x 55

t = ------------------ = ------------------ = 26,62 kg. / mm2  

p x d3               3,14 x 103

 

Tel çapına bağlı olarak tEM. = 80 kg. / mm2 alınır. (Makina Mühendisleri Odası, Yayın no: 104, Tarım Arabası Hesap ve Konstrüskiyon Esasları, İSTANBUL 1976)

 

t < tEM.  43 kg. / mm2 < 80 kg. / mm2  

 

RULMAN HESABI

 

 

 

                             
 


     
               
   
   

A

   
   
 
 
                          P/2

   

 

 

 

 


F

                               
 

 


Tekerlek çiftine binen yük tek aks kapasitesinin yarısı kadardır. Yani P/2 kadardadır.

P = 3000 / 2 = 1500 kg.

A kuvvet çifti ile F eksenal yükünü birlikte karşılamak üzere eş değer bilye yükleri

İç bilya:  P1 = 2,1 x P                      P1 = 2,1 x 1500 = 3150 kg.

Dış bilya:   P2 = 1,6 x P                   P2 = 1,6 x 1500 = 2400 kg. bulunur.

 

Hem radyal hem de eksenal yükleri karşılaması için konik makaralı yataklar kullanılacaktır.

 

Yukarıdaki hesaplanan eşdeğer yükleri karşılayacak şekilde rulman kataloglarından aşağıdaki rulmanlar seçilmiştir.

 

İç rulman       = 32211

Dış rulman    = 32208

 

Resim dosyalarını aşağıdaki (Tarım12_dosyalar.rar)ekten indirebilirsiniz
« Son Düzenleme: 22 Nisan 2012, 02:27:37 Gönderen: Koray ÖZEN »

 

Bu sayfa 0.097 saniyede 16 sorgu ile oluşturulmuştur
Copyright © 2012 Ege Tohum Resmi Sitesi. Her hakkı saklıdır .